Valmynd Loka

Eldgos

Mikilvægt er að taka fullt mark á viðvörunum sem settar eru fram í tengslum við eldgos þegar þau eru í gangi.  Fara ekki inn á svæði sem er lokað og láta lögreglu vita ef vitað er um mannaferðir þar.

Ef gos er í gangi er nauðsynlegt að fylgjast vel með fréttum og taka mark á þeim ráðleggingum sem þar koma fram. Kynna sér hvort lokanir séu á vegum, hvort Almannavarnir hafi sent frá sér viðvaranir, hvernig veður- og öskuspá er og hver loftgæði eru.

Vefur Almannavarna hefur jafnframt að geyma margar gagnlegar upplýsingar og fróðleik m.a. í bæklinginn Öskufall, leiðbeiningar um viðbúnað fyrir, eftir og meðan á öskufalli stendur og Hætta á heilsutjóni vegna gosösku.

Tjón af völdum eldgosa eru bætt af Viðlagatryggingu Íslands það er á þeim eignum sem eru brunatryggðar og falla undir eignatryggingar. Viðlagatrygging Íslands starfar samkvæmt lögum nr. 55/1992 með áorðnum breytingum og reglugerð nr. 83/1993.

Gastreymi 
Í og við eldstöð getur gasstreymi verið til staðar. Mikilvægt er að afla sér upplýsinga um hvort svo sé þar sem bráð lífshætta getur stafað af gasinu og ekki óhætt að nálgast svæðið án gasmæla og gasgríma. 

Öskufall í eldgosi

Bíllinn
Mikilvægt er að koma bílum og öðrum vélum í skjól frá öskufalli t.d. með því að færa undir þak eða breiða yfir með þykku plasti eða dúk.

Ef aska hefur fallið á bílinn hafið eftirfarandi atriði í huga:

  • Mikilvægt er að skola öskuna af með köldu vatni.
  • Alls ekki nudda öskuna af, þá er hætta á rispa lakkið.
  • Askan getur brennt sig inn í lakkið ef hún fær að liggja á því sér í lagi í sólskini.
  • Ekki nota rúðuþurrkur ef aska er á rúðum. Askan virkar eins og sandpappír og getur rispað rúðuna ef þurrkunar eru settar í gang.
  • Ef farartæki lendir í öskufalli eða er ekið í gosösku eða ryki af henni er hætta á að lofthreinsarar og annar loftflæðibúnaður stíflist eða óhreinkist svo að það hamli eðlilegu loftflæði með tilheyrandi hættu á gangtruflunum eða öðrum bilunum.

Dýrin
Aska sem berst frá stórum eldstöðvum inniheldur oft mikið af flúor sem getur bæði haft bráð og langvinn eituráhrif á grasbíta. En flúormengunin er ekki það eina sem ber að varast heldur getur askan sært öndunar- og meltingarfæri dýra. 

  • Að hýsa búfé sé það mögulegt.
  • Sjá dýrum sem eru úti fyrir hreinu vatni og koma í veg fyrir að þau drekki vatn úr pollum, skurðum þar sem ekki er sírennsli.
  • Gefa dýrum sem eru úti vel af heyi svo þau séu síður á beit.
  • Hafa saltstein úti fyrir dýrin sem eru þar.
  • Fylgist með veður- og öskuspá.

Nálgast má frekari upplýsingar í eftirfarandi greinum á heimasíðu Matvælastofnunar.

Fólk og heilsa
Aska er samsett úr misstórum ögnum og efnasamsetning hennar getur verið mjög mismunandi. Vindátt og aðrar aðstæður ráða því hvar askan fellur og því mikilvægt að fylgjast vel með veður- og öskuspá. Á vef Almannavarna má finna ítarlegri upplýsingar og í ritinu Hætta á heilsutjóni vegna gosösku. Á vef Umhverfisstofnunar er jafnframt að finna upplýsingar um mælingar á loftgæðum. Ef svifrik er undir 50 µg/m3 er talað um góð loftgæði. Ef skyggni er 4 km þá er styrkur svifriks kominn upp í 150-400 µg/m3 og þá eru loftgæðin orðin slæm og mjög slæm ef skyggni er 1,5 km eða minna.

Gosaska getur haft áhrif á fólk en helstu einkenni koma fram í öndunarfærum og augum.

Öndunarfæri:

  • Nefrennsli og erting í nefi.
  • Særindi í hálsi og hósti.
  • Fólk sem þjáist af lungnasjúkdómum, t.d. astma, getur fengið berkjubólgur sem vara í marga daga og lýsa sér í hósta, uppgangi og öndunarerfiðleikum.

Augu:

  • Gosaska getur ert augu einkum ef augnlinsur eru notaðar.
  • Tilfinning eins og aðskotahlutur sé til staðar í augunum.
  • Særindi, kláði og blóðhlaupin augu.
  • Útferð og tárarennsli.
  • Skrámur á sjónhimnu.
  • Bráð augnbólga og ljósfælni.

Ráðleggingar til fólks þar sem öskufalls gætir:

  • Nota öndunarfæragrímur utanhúss. Æskilegt að nota hlífðarföt.
  • Séu öndunarfæragrímur ekki tiltækar má nota vasaklút, buff eða annan klæðnað sem heldur stærri ögnum frá.
  • Ráðlagt er að nota hlífðargleraugu.
  • Börn og fullorðnir með öndunarfærasjúkdóma ættu að halda sig innanhúss.
  • Hita húsin vel þannig að yfirþrýstingur myndist. Þá minnka líkur á að askan berist inn í húsin.
  • Almannavarnir hafa bent á að ekki er þörf á að fólki noti rykgrímur annarsstaðar en þar sem er gosmökkur er sýnilegur.

Upplýsingar m.a. fengnar af heimasíðu Landlæknis.

Hús, heimili og lausamunir

Mikilvæg atriði sem eigendur húsa, lausamuna og heimila ættu að hafa í huga ef öskufall:

  • Lokið vel gluggum og útidyrum.
  • Ef þörf krefur þéttið í kringum glugga og útidyr t.d. með límbandi og rökum handklæðum.
  • Breiðið yfir viðkvæm tæki eins og tölvur, sjónvörp og hljómflutningstæki.
  • Hækkið hitastig ofna það minnkar líkur á að ryk smjúgi inn.
  • Komið sigtum fyrir í niðurföllum utandyra, þar með talið þakrennum.
  • Komið öllum lausamunum og ökutækjum í hús eftir því sem kostur er.
  • Hýsið dýr.
  • Gætið að orkunotkun í húsinu, hvort óeðlileg hitamyndun er frá rafmagni.
  • Gangið úr skugga um að reykskynjarar og handslökkvitæki séu til staðar og virki.
  • Hafið tiltæk verkfæri, svo sem hamar, töng, rörtöng, skrúfjárn, skóflu og kúbein.
  • Hafið tiltækan síma og útvarp.
  • Gætið þess að læsa vel og loka öllum hurðum ef yfirgefa þarf hús.
  • Kynnið ykkur viðbragðsáætlun Almannavarna fyrir heimili.

Tryggingar - Hvaða hagsmunir eru tryggðir og hverjir ekki?

  • Viðlagatrygging fylgir brunatryggingu húseigna sem er lögbundin skyldutrygging.
  • Sé lausafé tryggt gegn bruna undir eignatryggingum fylgir viðlagatrygging.
  • Sé búfé tryggt undir landbúnaðartryggingu VÍS fylgir viðlagatrygging.
  • Slysatjón vegna eldgosa eru undanskilin í slysatryggingum, en eru þó innifalin i launþegatryggingu.
  • Tjón vegna eldgosa eru undanskilin í dýratryggingum VÍS.
  • Tjón af völdum eldgoss er undanskilið í kaskótryggingum.
  • Forföll og ferðatafir sem rekja má til eldgoss eru ekki bótaskyld tjón, hvorki úr ferða- né kortatryggingum.

Gátlistar

Fá til­boð Hafa samband
mail Hafa samband chat Netspjall
close

Tryggingar

Niðurstöður

Skjöl

Niðurstöður

Annað

Niðurstöður

Fréttir

Niðurstöður

Leit

Niðurstöður

Ææ en leiðinlegt!

Við fundum því miður ekki ""

Athugaðu hvort öll leitarorðin eru rétt skrifuð, annars geturðu prófað að víkka leitina með öðrum eða almennari leitarorðum.

Ef allt um þrýtur, endilega hafðu samband